Czy matcha może szkodzić? Potencjalne skutki uboczne i przeciwwskazania

Czy matcha może szkodzić? Potencjalne skutki uboczne i przeciwwskazania

Czy matcha może szkodzić? Dla większości zdrowych dorosłych matcha pita w rozsądnych ilościach jest bezpiecznym napojem. Jak każdy produkt z kofeiną i aktywnymi składnikami roślinnymi może jednak powodować skutki uboczne – zwłaszcza w nadmiarze, w niewłaściwej porze albo u osób z określonymi chorobami czy przyjmujących niektóre leki.

W tym artykule zebraliśmy w jednym miejscu najczęstsze skutki uboczne matchy, przeciwwskazania i interakcje – na podstawie zaleceń Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i badań naukowych. Na końcu znajdziesz prostą listę: kto może pić matchę bez obaw, a kto powinien najpierw porozmawiać z lekarzem.

Skutki uboczne kofeiny w matchy

Porcja matchy (2 g) zawiera zwykle ok. 40–70 mg kofeiny – mniej niż kubek kawy, ale więcej niż filiżanka zwykłej zielonej herbaty. Szczegóły: Ile kofeiny ma matcha?.

Przy zbyt dużej ilości kofeiny lub u osób wrażliwych mogą pojawić się:

• nerwowość, niepokój, drżenie rąk,
• przyspieszone bicie serca lub kołatanie,
• problemy z zasypianiem i płytszy sen,
• ból głowy,
• dolegliwości żołądkowe,
• częstsze oddawanie moczu.

EFSA uznaje, że dla zdrowych dorosłych bezpieczne jest do 400 mg kofeiny dziennie z wszystkich źródeł i do 200 mg jednorazowo. Pamiętaj, że liczy się kofeina z kawy, herbaty, coli, energetyków i czekolady razem.

Jeśli matcha utrudnia Ci zasypianie, pij ją rano lub przed południem. Więcej: Czy matcha powoduje bezsenność? i Ile matchy można pić dziennie?.

Matcha na czczo – żołądek i zgaga

U części osób matcha wypita na pusty żołądek powoduje mdłości, uczucie ciężkości lub zgagę. Odpowiadają za to prawdopodobnie katechiny i kofeina, które mogą podrażniać żołądek i nasilać wydzielanie soku żołądkowego.

• 🥐 jeśli masz wrażliwy żołądek, pij matchę do posiłku lub po nim,
• 🥛 spróbuj matcha latte – mleko lub napój roślinny często łagodzą dolegliwości,
• 🩺 przy refluksie, chorobie wrzodowej czy zapaleniu błony śluzowej żołądka zapytaj lekarza, czy możesz pić napoje z kofeiną.

Matcha a wchłanianie żelaza

Polifenole obecne w herbacie – podobnie jak w kawie – mogą zmniejszać wchłanianie żelaza niehemowego, czyli żelaza z produktów roślinnych i suplementów, gdy pijemy je razem z posiłkiem.

U osób zdrowych, z prawidłowym poziomem żelaza, nie ma to zwykle większego znaczenia. Jeśli jednak:

• masz niedobór żelaza lub anemię,
• jesteś na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej,
• jesteś w ciąży lub masz obfite miesiączki,
• przyjmujesz suplementy żelaza,

pij matchę między posiłkami – najlepiej co najmniej godzinę przed lub po jedzeniu i przyjęciu żelaza. Do posiłku z żelazem warto dodać produkty bogate w witaminę C, np. warzywa lub owoce.

Interakcje matchy z lekami

Zielona herbata, w tym matcha, może wpływać na działanie niektórych leków. Najważniejsze przykłady:

Zasada: jeśli przyjmujesz leki na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz regularnie pić matchę. To szczególnie ważne, gdy chcesz pić jej dużo lub zacząć nagle.

Suplementy z zieloną herbatą a wątroba

Napoje z zielonej herbaty EFSA uznała za ogólnie bezpieczne. Inaczej jest ze skoncentrowanymi ekstraktami w kapsułkach: dawki EGCG od 800 mg dziennie wiązano z obciążeniem wątroby, dlatego w UE wprowadzono dla nich limity i ostrzeżenia. Nie łącz matchy z suplementami z ekstraktem z zielonej herbaty, np. „spalaczami tłuszczu”. Szczegóły: Matcha a zdrowie wątroby.

Metale ciężkie, fluor i szczawiany – czy jest się czego bać?

Krzew herbaciany, jak każda roślina, pobiera z gleby różne substancje – w tym niewielkie ilości metali ciężkich i fluoru. Ponieważ w matchy spożywasz cały zmielony liść, a nie tylko napar, pochodzenie i jakość mają tu większe znaczenie.

• Metale ciężkie – tanie proszki niewiadomego pochodzenia mogą być bardziej zanieczyszczone. Wybieraj matchę od sprawdzonego producenta, z jasnym pochodzeniem. Więcej: Matcha z Chin vs matcha z Japonii.
• Fluor – najwięcej gromadzą stare, dojrzałe liście herbaty. Matcha wysokiej klasy powstaje z młodych liści. Problemy z nadmiarem fluoru opisywano głównie przy wieloletnim piciu bardzo dużych ilości taniej herbaty ze starych liści.
• Szczawiany – herbata, podobnie jak szpinak czy kakao, zawiera szczawiany. Osoby ze skłonnością do kamicy nerkowej szczawianowej powinny zapytać lekarza o ilość herbaty i pamiętać o piciu wody.

O tym, dlaczego warto wybierać matchę organiczną z certyfikatem, piszemy w artykule Matcha organiczna vs konwencjonalna.

Kto powinien uważać na matchę?

Odmierzona porcja to najprostszy sposób, by pić matchę z umiarem.

Jeśli po matchy zauważysz niepokojące objawy – silne kołatanie serca, duszność, wysypkę czy zażółcenie skóry – przestań ją pić i skontaktuj się z lekarzem.

Jak pić matchę bezpiecznie? 7 zasad

1. Odmierzaj porcje – 1–2 g na czarkę; saszetki 2 g ułatwiają kontrolę.
2. Nie przesadzaj – dla zdrowych dorosłych rozsądne są 1–2 porcje dziennie.
3. Licz całą kofeinę – także z kawy, herbaty, coli i energetyków.
4. Pij rano lub przed południem – ostatnią porcję 6–8 godzin przed snem.
5. Nie pij na pusty żołądek, jeśli masz wrażliwy żołądek.
6. Zachowaj odstęp od posiłków z żelazem i od leków, jeśli to Ciebie dotyczy.
7. Wybieraj sprawdzoną matchę – z jasnym pochodzeniem i certyfikatami, bez dodatku cukru.

Jak dobrze przygotować matchę, wyjaśniamy w artykule Najczęstsze błędy przy przygotowywaniu matchy.

Organiczna matcha Fuji Tea – sprawdzone pochodzenie

Nasze matchy pochodzą z certyfikowanych upraw ekologicznych w regionie Shizuoka, u stóp góry Fuji, i mają certyfikaty Organic JAS oraz UE. Matcha Ceremonialna, Premium i Classic to młode liście z pierwszego zbioru – 100% herbaty, bez cukru, dodatków i barwników.

Matcha, którą łatwo pić z umiarem

Wybierz formę, która pomoże Ci kontrolować porcje.

Saszetki 2 g

Jedna saszetka to jedna porcja – zawsze wiesz, ile kofeiny wypijasz.

Miarka i chashaku

Proste odmierzanie porcji z puszki.

Hojicha

Prażona herbata o łagodnym smaku, zwykle z mniejszą ilością kofeiny niż matcha.

FAQ – czy matcha może szkodzić?

Czy matcha jest zdrowa dla każdego?

Dla większości zdrowych dorosłych matcha w rozsądnych ilościach jest bezpieczna. Ostrożność powinny zachować m.in. kobiety w ciąży, dzieci, osoby wrażliwe na kofeinę, z chorobami serca, wątroby lub nerek, z niedoborem żelaza oraz przyjmujące niektóre leki.

Ile matchy dziennie to za dużo?

Dla zdrowych dorosłych rozsądne są 1–2 porcje po 2 g dziennie. Górny bezpieczny limit kofeiny według EFSA to 400 mg dziennie z wszystkich źródeł.

Jakie są skutki uboczne matchy?

Najczęściej: nerwowość, kołatanie serca, bezsenność, ból głowy i dolegliwości żołądkowe – głównie przy nadmiarze kofeiny lub piciu na czczo.

Czy matcha podnosi ciśnienie?

Kofeina może przejściowo podnosić ciśnienie krwi, zwłaszcza u osób, które rzadko ją piją. Osoby z nadciśnieniem powinny zapytać lekarza o bezpieczną ilość kofeiny.

Czy można pić matchę na czczo?

Wiele osób pije ją rano bez problemu, ale przy wrażliwym żołądku lepiej pić matchę do posiłku lub po nim.

Czy matcha wchodzi w interakcje z lekami?

Tak, z niektórymi – m.in. z lekami przeciwzakrzepowymi, nadololem i lekami spowalniającymi rozkład kofeiny. Jeśli przyjmujesz leki na stałe, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Czy matcha utrudnia wchłanianie żelaza?

Polifenole herbaty mogą zmniejszać wchłanianie żelaza z posiłku. Osoby z niedoborem żelaza powinny pić matchę między posiłkami.

Czy dzieci mogą pić matchę?

Nie polecamy matchy jako codziennego napoju dla dzieci ze względu na kofeinę.

Czy matcha może szkodzić – podsumowanie

Matcha jest bezpiecznym napojem dla większości zdrowych dorosłych, jeśli pijesz ją z umiarem – zwykle 1–2 porcje dziennie, rano lub przed południem. Skutki uboczne wynikają najczęściej z nadmiaru kofeiny, picia na czczo lub wieczorem.

Ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące, dzieci, osoby wrażliwe na kofeinę, z niedoborem żelaza, chorobami serca, wątroby lub nerek oraz przyjmujące leki. Wybieraj matchę ze sprawdzonego źródła i nie łącz jej z suplementami z ekstraktem z zielonej herbaty.

Fuji Tea – japońska matcha dla osób, które chcą pić świadomie, naturalnie i z uważnością.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.

Źródła: EFSA, Scientific Opinion on the safety of caffeine (2015); EFSA, Scientific opinion on the safety of green tea catechins (2018); Misaka S. i in., Green tea ingestion greatly reduces plasma concentrations of nadolol in healthy subjects, Clinical Pharmacology & Therapeutics, 2014.